Charcot-voet

Een Charcot voet komt vrijwel alleen voor bij mensen met diabetes. De aandoening kan ontstaan door een simpele blessure, zoals verstappen of zwikken. Een Charcot voet kan ook ontstaan zonder duidelijke oorzaak. De voet wordt daarna warm, rood en dik en kan van vorm veranderen. Het is belangrijk dat een acute Charcot-voet snel wordt behandeld. De aandoening Charcot voet is vernoemd naar de Franse arts Jean Martin Charcot (1825-1893). Hij beschreef dit verschijnsel in 1882 voor het eerst. Een Charcot voet is een zeldzame aandoening, het komt slechts bij 0,1 tot 0,4% van de diabetespatiënten voor. Het is een serieuze aandoening die kan lijden tot ernstige voetvervormingen en beperkingen.

Charcot voet1

Charcot voet2

Charcot voet3
Vervorming (doorzakken van de voet)

Kenmerken en symptomen
Velen gaan pas naar de dokter wanneer de voet er ‘raar’ uitziet. De voet wordt plomp en heeft zich gedeeltelijk vervormd. Omdat de vervormde botten drukken, bestaat het gevaar op een diepe zweer met bacteriële infecties. De vervormingen markeren het chronische stadium van de Charcot voet. Het ziektebeeld kent een aantal stadia:

1. Acute fase. Een plotseling rode, gezwollen voet, zonder duidelijk trauma of aanwezige wond. Er is een proces in gang dat ervoor kan zorgen dat de voet zogenaamd instort en dit moet geprobeerd worden om een halt toe te roepen door middel van langdurig gips. Dit om het bot weer tot rust te brengen.

2. Chronische fase.
De activiteit in het bot en de ontsteking zijn tot rust gekomen. Omdat de ontsteking met regelmaat de kop weer opsteekt, moet worden nagedacht over het vervolg. Belangrijk is om de rust die de voet heeft gekregen in het gips, te waarborgen in een schoen: bijna altijd een volledig op maat gemaakte (half)hoge orthopedische schoen. De revalidatiearts en orthopedisch schoenmaker kijken samen met jou aan welke voorwaarden en eisen de schoen moet voldoen om opvlamming van de Charcot zoveel mogelijk tegen te gaan en om druk en schuifkrachten te verminderen.


3. Subacute fase.
Er zijn dan al vervormingen of vergroeiingen in de voetwortel opgetreden, omdat in de acute fase niet snel gehandeld is. Bijvoorbeeld omdat je niets in de gaten had en gewoon doorgelopen hebt met deze voeten. Of omdat het niet herkend is door de zorgprofessionals. Het is dan van belang om te proberen te behouden wat er nog is aan voetvorm en het ontstekingsproces tot stilstand te brengen.

Drukverdeling is een belangrijk element
in het snel handelen bij een diabetische voet

Oorzaken
Deze aandoening komt voor bij een klein gedeelte van diabetes patiënten die lijden aan polyneuropathie waardoor zij in de voeten niets of nauwelijks nog iets voelen. Hierdoor merken zij verwondingen niet op en soms lopen ze zelfs weken rond met een botbreuk. Door de gevoelloosheid wordt de voet bovendien vaak verkeerd belast; het lichaam corrigeert immers niet meer automatisch omdat een verkeerde belasting geen pijngevoel meer geeft. Ook afknelling van aderen door een knellende schoen wordt niet opgemerkt.

Behandeling
Om deze aandoening met succes te behandelen is een snelle behandeling noodzakelijk. De enige behandeling die een Charcot voet kan genezen is door er niet op te lopen. Door rust vermindert de zwelling en neemt de roodheid en uiteindelijk de temperatuur af. Als er sprake is van een ernstig gezwollen en bedreigde voet kan het wel eens zijn dat patiënten tijdelijk worden opgenomen in het ziekenhuis en strikte bedrust krijgen.
Omdat het bijna onmogelijk is om niet op een voet te steunen, legt de gipsverbandmeester een onderbeengips aan. Dit is een nauw aansluitend kunststofgips, die ervoor zorgt dat uw voet niet verder kan veranderen en uw been beschermt. Verder neemt door het strak zittend gips de zwelling af en na een aantal gipswisselingen heeft uw been weer ongeveer zijn normale vorm. Als u pijn hebt, verdwijnt deze vaak zodra de gipsbehandeling is gestart, en uw voet is gestabiliseerd. Het gips beschermt uw voet ook tegen verdere vervormingen.

Geraadpleegde bronnen:
https://www.alrijne.nl/aandoeningen-behandelingen/behandelingen/charcot-voet-ontsteking-in-de-botten
https://www.oim.nl/lichaamsdelen/voet-enkel-en-hiel/charcot-voet
Maastricht UMC+ https://info.mumc.nl/pub-947
Foto's: © Hanssen footcare / NTVW9-2021

  • Filters