Compressie is een bewezen en belangrijke therapie als zij maar op de juiste manier door een behandelaar wordt uitgevoerd. Het kan de genezing van een veneuze beenulcus betekenen of bevorderen. Voor de patiënt betekent dit dat de kwaliteit van leven aanmerkelijk verbetert. Indien het onjuist wordt toegepast, wordt de wondgenezing belemmerd of vertraagd, ontstaat er pijn of trauma en kan het zelfs tot amputatie leiden. Dit houdt in dat een behandelaar zich moet bekwamen in compressietherapie. Naast dit alles moet de expert zich regelmatig verdiepen in, en op de hoogte blijven van, de ontwikkelingen van nieuwe hulpmiddelen.

Compressietherapie1

 

Compressie wordt als gouden standaard gezien
bij de behandeling van oedeem en ulcus cruris.


In de praktijk zien we regelmatig dat er bij patiënten wel lokale wondbehandeling wordt toegepast, maar dat men niet altijd denkt aan compressietherapie. Misschien komt het omdat men er onvoldoende van op de hoogte is, men te weinig ervaring met zwachtelen heeft, of omdat men de verschillende soorten compressiematerialen niet kent. Dat is jammer, want compressietherapie is een waardevolle en bewezen therapie, ook al is er nog niet altijd voldoende bewijs over de hoogte van de compressiedruk en behandelduur in sommige speciale situaties, zoals bijvoorbeeld bij patiënten met een trombose of erysipelas die gezwachteld moeten worden in de acute fase van een infectie.In de praktijk zien we regelmatig dat er bij patiënten wel lokale wondbehandeling wordt toegepast, maar dat men niet altijd denkt aan compressietherapie. Misschien komt het omdat men er onvoldoende van op de hoogte is, men te weinig ervaring met zwachtelen heeft, of omdat men de verschillende soorten compressiematerialen niet kent. Dat is jammer, want compressietherapie is een waardevolle en bewezen therapie, ook al is er nog niet altijd voldoende bewijs over de hoogte van de compressiedruk en behandelduur in sommige speciale situaties, zoals bijvoorbeeld bij patiënten met een trombose of erysipelas die gezwachteld moeten worden in de acute fase van een infectie.


Wat is compressietherapie?
Eenvoudig gezegd is compressietherapie het uitoefenen van druk op een ledemaat, waardoor het oedeem vermindert en de bloedafvoer richting het hart wordt bevorderd. Compressie­therapie zorgt ervoor dat het veneuze, arteriële en lymfatische systeem wordt verbeterd. 1-3 

Het direct druk uitoefenen met zwachtels of kousen op ledematen wordt gemeten in mmHg.4,5
- Lichte compressie is meer dan 20 mmHg. 
- Matige compressie is 20-40 mmHg en 
- Sterke compressie is 40-60 mmHg. 
- Zeer sterke compressie is meer dan 60 mmHg. 6,7


Compressietherapie wordt over het algemeen met (druk)verband maar ook met steunkousen of met IPC (Intermitterende Pneumatische Compressie)uitgevoerd. Met de IPC Therapie wordt druk uitgeoefend met behulp van een pomp en met luchtgevulde kamers die vocht uit een oedeemgebied kunnen verplaatsen. 8 We zien in de praktijk dat de druk onder het verband verschillend kan zijn. Uiteraard is er al verschil in druk tussen een patiënt die ligt en een patiënt die actief is. Het toepassen van druk is uiteraard ook afhankelijk van de ernst van de veneuze ulcus. Bij een normale ulcus wordt over het algemeen een druk toegepast tussen 40-60 mmHg, waarbij de druk in rust niet hoger mag zijn dan 40 mmHg. Een druk van meer dan 60 mmHg moet alleen toegepast worden in geval van lymfoedeem. 9,10 Bij patiënten met bijvoorbeeld arteriële insufficiëntie, neuro­pathie of hartfalen, moet ook afgezien worden van compressie met een hoge druk, omdat het pijnlijk of zelfs gevaarlijk kan zijn. In die gevallen, kan milde of matige druk een beter effect hebben.

Meer over compressietherapie

Referenties

  1. O’Meara S, Cullum N, Nelson EA, Dumville JC (2012) Compression for venous leg ulcers. Cochrane Database of Systematic Review
  2. European Wound Management Association (EWMA). Position Document: Understanding compression therapy. London: MEP Ltd, 2003.
  3. Lymphoedema Framework.Template for Practice: Compression hosiery in lymphoedema. London: MEP Ltd, 2006.
  4. Bjork R, Ehmann S (2019) S.T.R.I.D.E. Professional Guide to Compression Garment Selection for the Lower Extremity. J Wound Care 28: 1-44
  5. Fletcher J, Moffatt C, Partsch H et al (2013) Principles of compression in venous disease: a practitioner’s guide to treatment and prevention of venous leg ulcers. London, Wounds International
  6. Partsch H, Clark M, Mosti G et al (2008) Classification of compression bandages: practical aspects. Dermatol Surg 34: 600-9
  7. World Union of Wound Healing Societies (2008) Principles of best practice: Compression in venous leg ulcers. A consensus document. London, MEP Ltd
  8. Mani R, Vowden K, Nelson EA. Intermittent pneumatic compression for treating venous leg ulcers. Cochrane Database Syst Rev 2001; (4): CD001899
  9. Partsch H, Clark M, Mosti G et al (2008) Classification of compression bandages: practical aspects. Dermatol Surg 34: 600-9
  10. World Union of Wound Healing Societies (2008) Principles of best practice: Compression in venous leg ulcers. A consensus document. London, MEP Ltd