Search - Easy Blog
Search - K2
plg_search_djcatalog2
ICAGENDA_PLG_SEARCH
Zoeken - Categorieën
Zoeken - Contactpersonen
Zoeken - Inhoud
Zoeken - Nieuwsfeeds
Zoeken - Weblinks
Search SEO Glossary
Zoeken - Tags

Boordevol informatie en links over de wondzorg

READY TO START...

www.startwondverzorging.nl
Slider

BLOGS van de redactie

Partners startwondverzorging / NTVW

Slider

Meest bekeken blogs

Ton Lassing
30 juli 2020
EBM
De discussie over de mondkapjes laait steeds meer op. Wel of geen mondkapjes is momenteel een dageli...
Ron Legerstee
31 juli 2020
Algemeen
Persconferentie 29 juli 2020: 18.00 u.Jaap van Dissel (RIVM)"200.000 personen moeten tenminste een w...
Ton Lassing
27 juli 2020
Opinie
Vele keren kreeg ik te horen van instellingen en bedrijfsleven dat de patiënt centraal moet staan bi...
Ton Lassing
08 augustus 2020
Opinie
Prof. dr. Repping, destijds hoofd van het centrum voor voortplantingsgeneeskunde aan het AMC, nu kwa...

Boordevol informatie en links over de wondzorg

De site www.startwondverzorging.nl is het onbetwiste startpunt voor iedereen die iets wil weten over wondzorg. Of het nu gaat om behandelingen, protocollen, richtlijnen, producten, leveranciers, beroeps gerelateerde organisaties, casuïstiek of de laatste ontwikkelingen in de wondzorg markt. Deze website wordt dagelijks aangevuld met nieuwe informatie. Heeft u zelf ook interessante links, nieuws, of wilt u ook iets schrijven over over een bepaald onderwerp of een andere bijdrage leveren aan de website om deze zo informatief mogelijk te maken, dan zijn uw ideeën van harte welkom. Stuur een mail naar:startwondverzorging@gmail.com

Nieuws

Dementie

24 juli 2020 Casuïstiek

Geheugenproblemen bij het ouder worden zijn een normaal verschijnsel. Het maakt functioneren wat lastiger en mensen kunnen het vertrouwen in zichzelf en...

Bleekwater

14 juli 2020 Nieuws

Ze weet het nog precies. Het was vier jaar geleden, 23 juni 2016, mevrouw Visser’s zus Emma was jarig. Ze was op bezoek bij haar zus die een geitenboerderij...

NCW congres 2020

07 juli 2020 Nieuws

Als uitgever van de vakbladen NTVW en NTVH hebben we vanaf de start van de Corona crisis alle zeilen bijgezet om onze partners en onze lezers te blijven...

Leukomed T® (plus)

01 juli 2020 Nieuwe producten

Nieuw: Leukoplast® Leukomed T® (plus) skin sensitive. Bij Leukoplast geloven we dat wondzorg maatwerk is. Leukoplast skin sensitive producten met...

Suprasorb® P sensitive

22 juni 2020 Nieuwe producten

Suprasorb P sensitive is een siliconenschuimverband dat ook geschikt is voor gevoelige huid. De opbouw uit meerdere lagen maakt een dynamisch...

Blaar op voet (hete kruik)

19 juni 2020 Casuïstiek

Op de revalidatieafdeling wordt een heer opgenomen met diabetes mellitus, zijn rechter onderbeen is geamputeerd. Hij heeft meerdere CVA’s gehad in...

EWMA 2020 virtueel

16 juni 2020 Nieuws

De 30e jaarlijkse conferentie van de EWMA (2020), wordt een volledig virtuele conferentie die plaats zal vinden op woensdag 18 - donderdag 19 november...

Wondzorg op een laag pitje

01 mei 2020 Nieuws

De reguliere zorg is grotendeels tot stilstand gekomen vanwege de coronacrisis. Volledig begrijpelijk dat de zorg zich voor het overgrote deel richt op het...

Bijzondere tijden

20 mrt 2020 Nieuws

Het zijn bijzondere tijden. Een virus laat de hele wereld op zijn grondvesten trillen. Zekerheden vallen weg en de wereld zoals we die kennen, verandert van...

Opleidingseisen CZO

15 jan 2020 Nieuws

Opleiding tot wondverpleegkundige open voor erkenningsaanvragen.  Dit betekent dat vanaf 1 november 2019 een erkenningsaanvraag ingediend kan worden...

Hightech bed

21 okt 2019 Nieuwe producten

Zwevende patiënten die niet merken dat ze op een bed liggen. Dat moet als muziek in de oren klinken van patiënten, behandelaars en zorgverleners, die helaas...

Verwonding door smartphone

10 sept 2019 Casuïstiek

In 2017 vielen voor het eerst meer dodelijke slachtoffers onder fietsers dan onder auto­mobilisten. Een kwart van de fietsslachtoffers verongelukte op een...

Definitie van een wond

Een wond van de huid wordt gedefinieerd als een onderbreking in de epitheellaag van de huid. De verwonding kan ook dieper gaan, tot in de dermis, het onderhuidse vetweefsel, fascie, spierweefsel en zelfs tot op het bot.

Men maakt onderscheid tussen acute- en moeilijk genezende (gecompliceerde) wonden.

Meer info


Het concept wondbedpreparatie en het TIME model werd ontwikkeld in 2003 als ondersteuning voor clinici om de barrières ten aanzien van de wondgenezing bij individuele patiënten te identificeren. Om zo correcties  aan te brengen en wondbehandelingsstrategieën te ontwikkelen. Uit studies blijkt dat wanneer wondzorgverleners de principes van wondbedpreparatie leren hanteren en standaard behandelingen toe te passen die op het TIME-principe gebaseerd zijn, het kennisniveau van de wondzorgverleners aanzienlijk toenam. Hetgeen resulteerde in een betere genezing.
Sinds 2003 is de wetenschap van wondbedpreparatie op verschillende belangrijke gebieden toegenomen en zijn er nieuwe technologieën ontwikkeld, hetgeen de effectiviteit van op het TIME-principe gebaseerde behandelingen ten goede komt.


Banner NTVW 270x90

Een normale wondgenezing verloopt volgens vier opeenvolgende fasen (haemostatis, inflammatie, herstel en remodellering), met als resultaat een litteken  van het herstelde weefsel, waardoor de belangrijkste functies van de huid behouden blijven.
Helaas maken sommige complexe wonden niet alle vier de genezingsfasen door en stagneren in een bepaalde fase van herstel, waardoor de acute wond chronisch kan worden. De meeste wondzorgverleners worden uiteindelijk geconfronteerd met wonden die niet genezen, ondanks hun pogingen om de factoren te achterhalen die de genezing in de weg staan en een behandelregime te ontwikkelen dat zorgt voor optimale genezingscondities voor de betreffende wond.

Wondbedpreparatie
Vanaf 1990 breidde de kennis over de moleculaire en cellulaire regulatie bij een normale wondgenezing zich snel uit. Daarnaast werden er belangrijke ontdekkingen gedaan op het gebied van abnormale parameters van de moleculaire, cellulaire en microbiële omgeving van de chronische wond. In 2003 kwam een groep van tien artsen, verpleegkundigen en basiswetenschappers bijeen om een eenvoudig raamwerk op te stellen van de belangrijkste klinische beoordelingsmethodes en behandelmogelijkheden, dat voor de meeste complexe wonden de factoren zou kunnen vaststellen en corrigeren of wegnemen. Het resultaat was het geïntegreerde concept van wondbedpreparatie en het acroniem TIME, dat een gestructureerde benadering van wondmanagement biedt.

De T van TISSUE
De T van TISSUE (weefsel)

Debridement of het verwijderen van niet-vitaal of niet-functioneel weefsel (fibreus of verhard/vereelt), dat geen optimaal weefselherstel was, werd over het algemeen gezien als genezingsbevorderend. Toch meende men niet dat frequent uitgevoerd debridement de belangrijkste factor was bij het bevorderen van de genezing van chronische wonden. Tot een retrospectieve analyse van patiënten binnen een RCT op het gebied van groeifactortherapie (platelet-derived growth factor [PDGF]), een grote verbetering toonde van de genezing van diabetische voetulcera die zowel de standaard zorg hadden gekregen alsmede de groeifactortherapie. 

Dit leidde tot de eerste belangrijke component van wondbedpreparatie, TISSUE (weefsel), die de T van het TIME-acroniem vormt. In meer recente retrospectieve analyses van grote gerandomiseerde cruciale klinische onderzoeken naar plaatselijke behandelmogelijkheden was sprake van centra waar patiënten vaker debridement ondergingen en die in verband werden gebracht met grotere aantallen gesloten wonden bij zowel chronische veneuze beenulcera als bij diabetische voetulcera.

De I van INFLAMATION
De I van INFLAMMATIE (ontsteking)

Het feit dat infectie en een hevige ontstekingsreactie de wondgenezing ernstig kan verstoren, was al eeuwenlang erkend. Ook was er voor 1990 al enige algemene kennis over deze verstoring van het genezingsproces. Het was bijvoorbeeld bekend dat veel bacteriën exotoxine en endotoxine moleculen synthetiseren die toxisch zijn voor wondcellen. Vanaf 1990 echter begon men, door grondiger biochemische analyses van wondvocht in acute en chronische wonden, in te zien dat er grote verschillen waren in de belangrijkste moleculaire regulatoren bij het wondgenezingsproces, vooral de verhoogde proteaseniveaus (matrixmetalloproteïnases of MMP’s) en neutrofiele elastase. De consequent verhoogde proteolitische activiteit in wondvocht van complexe (chronische) wonden  werd  in verband gebracht met de vernietiging van essentiële groeifactoren, hun receptoren en extracellulaire matrixproteïnen. Daarnaast zag men dat veel MMP-activiteit. De genezing van complexe (chronische) wonden remde. Het was dan ook duidelijk dat tijdens het prepareren van de wond het doen afnemen van infectie en ontsteking prioriteit had.

Dit inzicht in het verband tussen infectie en ontstekingsreactie enerzijds en verhoogde hoeveelheden protease in het wondbed van chronische wonden anderzijds heeft geleid tot de uiteindelijke ontwikkeling van wondverbanden die collagene vezels bevatten. Deze vezels dienen als substraat dat wordt ‘geofferd” aan (in aantal toegenomen) proteasen in de wondvloeistof, die deze vervolgens ‘opsouperen’  en afbreken, hetgeen de proteolytische schade aanzienlijk doet verminderen aan eiwitten die essentieel zijn voor de wondgenezing, zoals groeifactoren, receptoren en extracellulaire matrixproteïnen in het wondbed.

In aanvulling op de ontwikkeling van wondverbanden die de proteaseactiviteit doen verminderen is er de ontwikkeling van snelle ‘point-of-care detectoren’ die de hoeveelheid actieve MMP’s in het wondvocht kunnen vaststellen. Op dit moment worden er nog verdere snelle detectors ontwikkeld, die tegelijkertijd meerdere biomarkers van genezing in het wondvocht of serum kunnen meten. Een andere ontdekking die het belang van het bestrijden van een infectie in het wondbed verder onderschrijft, was dat het grootste deel (60%) van alle chronische wonden een bacteriële biofilm hadden.

Bacteriën in een volgroeide biofilm prima bieden bijzonder weinig tegenstand tegen  antilichamen en reactieve zuurstofradicalen (ROS = reactive oxygen species) locale antibiotica, zilverprodukten en polyhexamethylene  biguanide (PHMB of polihexanide) welke normaal gesproken zeer effectief de planktonische (eencellige) bacteriën doodt. Om de vorming van een biofilm in een chronische wond snel te beperken, is de beste optie dan ook om deze volgroeide biofilm, die zeer stevig aan het wondbed vast zit, te verwijderen door middel van debridement. Klinisch onderzoek toont echter aan dat een biofilm in een chronische wond zich binnen 48 tot 72 uur na een effectief debridement volledig kan herstellen, wanneer men niet direct een bacterieremmend wondverband aanbrengt.


De M van MOISTURE
De M van MOISTURE (wondvocht)balans

Het bevorderen van een optimale vochtbalans in het wondbed heeft een enorm positief effect op de genezing van een open wond. Toch is het voor clinici een van de meest uitdagende aspecten bij het uitvoeren van de TIME-principes. Dit komt doordat de hoeveelheid wondexsudaat, in een paar dagen tijd dramatisch kan toenemen en van grote invloed kan zijn op het welzijn van de patiënt en kwaliteit van leven.

Clinici die de TIME-principes toepassen, zijn zich doorgaans goed bewust van de noodzaak om het onderliggend lijden aan te pakken. Bijvoorbeeld, een clinicus die getraind is in het uitvoeren van een wondbedpreparatie en bekend is met de TIME-principes, begrijpt waarschijnlijk beter hoe belangrijk het is om compressie toe te passen bij een exuderend beenulcer met een veneuze component. Daarnaast zal hij of zij waarschijnlijk in staat zijn om de hoeveelheid exudaat in de wond nauwkeurig vast te stellen en te beschrijven.

Meer info over exsudaat


De E van EDGE
De E van EDGE: De RAND van de wond (migratie van epitheelcellen)

Gezonde epitheelcellen die zich van de wondrand af bewegen, is waarschijnlijk de meest gevoelige indicator bij het bepalen of de drie andere componenten van TIME goed zijn uitgevoerd. Epitheelcellen kunnen zich niet vermenigvuldigen en niet migreren (zich verplaatsen) over een laag fibrinebeslag er geen goed debridement is uitgevoerd. Ontstekingsreactie in de wond dient te worden teruggedrongen, zodat de hoeveelheid protease in de wond kan verminderen en daarmee de nodige groeifactoren en extracellulaire matrixproteïnen niet worden vernietigd. Zodat de epitheelcellen in staat worden gesteld zich te vermenigvuldigen en zich te verplaatsen (migreren). De hoeveelheid wondvocht dient optimaal te zijn om te voorkomen dat er maceratie optreedt in de vorm van een laagje niet-verhoornde epitheelcellen, en een door de maceratie verstoorde migratie van deze cellen. Daarnaast vertonen chronische wonden, die soms maanden en zelfs jaren kunnen voortbestaan, vaak een ‘verouderd fenotype’, wat zichtbaar is door de, als reactie op de groeifactoren, verminderde aanmaak en migratie van nieuwe cellen in de wond, zelfs onder ideale omstandigheden, dus in een kweekschaaltje in een laboratorium.

De E van TIME wordt door clinici niet altijd goed begrepen. Dit komt misschien doordat de (conditie van de) cellulaire omgeving niet alleen door observatie kan worden beoordeeld en doordat clinici soms niet voldoende weten over de rol van MMP’s en de effecten van celveroudering. Toch bestaat er een opleidingsprogramma dat gebaseerd is op het TIME-principe, om kennis en kunde op dit gebied te bevorderen, en waardoor patiënten met wonden die niet binnen de verwachte tijd genezen, doorverwezen kunnen worden naar specialistische hulp en toegang krijgen tot vormen van geavanceerde therapie. Het regelmatig evalueren van de wond vormt een essentieel onderdeel van het toepassen van het “E” –element van het TIME-principe, zodat niet-genezende wonden tijdig kunnen worden ontdekt en behandeld.

Voorbeeld wondclassificatie volgens TIME

Voorbeeld TIME model

T: decubitus categorie 4 op de hiel, 90% zwarte necrotische korst, 10% vochtige necrose
I: ja, erysipelas (AB) 
M: droog  
E: deels rosé, deels livide wondranden, hyperkeratos.  

Behandeling: scherp debridement, start Novuxol één maal per dag en vette gazen. Niet met Eusol gestart, omdat de wond daarvoor te droog is.

 Download TIME model

Bron: Wounds 2012 (http://www.woundsinternational.com), Auteurs: Gregory Schultz, Caroline Dowsett, vertaling: Annemieke Quax, Nederlands Tijdschrift voor Wondzorg
Foto’s: ©Kasia Huisman, wondzorg expert en dermatologie verpleegkundige, Brabantzorg | casuïstieken wondzorg uit de praktijk

Gecompliceerde wonden

images/p_diabetische-voet.jpg

Diabetische voet

Een ander woord voor de voetproblemen bij mensen met diabetes is diabetische voet.

images/p_decubitus.jpg

Debubitus

Decubitus treedt op waar de huid over een relatief naar buiten stekend deel van het bottenstelsel ligt.

images/p_hematoom.jpg

Hematoom

Een hematoom is een blauwpaarse verkleuring, die wordt veroorzaakt door een bloeding onder de epidermis.

images/incontinentie-gerelateerde-dermatitis-in-combinatie-met-decubitus.jpg

Vochtletsel

Vochtletsel-copyletsel in combinatie met decubitus

images/p_skin-tear.jpg

Skin tear

Een huid die veroudert loopt het risico te scheuren door schuifkracht en/of frictie.

images/p_ulcus-cruris.jpg

Ulcus cruris

images/p_brandwond.jpg

Brandwond

Verbranding enkel en voet diep tweede en derde graads

images/p_oncologische-ulcera.jpg

Oncologische ulcera

Het is een wond die ontstaat ten gevolge van tumorgroei, primair of van metastasen (uitzaaiingen van kwaadaardige tumoren).

500000

gecompliceerde wonden

Naar schatting hebben circa 500.000 Nederlanders een wond die moeizaam of niet geneest. Met de toenemende vergrijzing betreft het hier een probleem van groeiende omvang. Bron: Rapport Innovatie van complexe wondzorg 2014.

65

plussers

Door de toenemende vergrijzing (het aandeel 65-plussers groeit van 18 procent van de bevolking in 2017 naar 26 procent vanaf 2040) zal het aantal mensen met gecompliceerde wonden toenemen. Bron: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu

Interessante links

NTVW

Nederlands Tijdschrift voor Wondzorg
Hét vakblad dat wondprofessionals maandelijks breedt informeert
previous arrow
next arrow
Slider