Boordevol informatie en links over de wondzorg

READY TO START...

www.startwondverzorging.nl
Slider
previous arrow
next arrow
Slider

Boordevol informatie en links over de wondzorg

 

De site www.startwondverzorging.nl is het onbetwiste startpunt voor iedereen die iets wil weten over wondzorg. Of het nu gaat om behandelingen, protocollen, richtlijnen, producten, leveranciers, beroeps gerelateerde organisaties, casuïstiek of de laatste ontwikkelingen in de wondzorg markt. Deze website wordt dagelijks aangevuld met nieuwe informatie. Heeft u zelf ook interessante links, nieuws, of wilt u ook iets schrijven over over een bepaald onderwerp of een andere bijdrage leveren aan de website om deze zo informatief mogelijk te maken, dan zijn uw ideeën van harte welkom. Stuur een mail naar: startwondverzorging@gmail.com

Webinar TIME LenR NTVW

Wondzorgdeskundigen hebben behoefte aan duidelijke, praktische manieren om het behandelen van gecompliceerde wonden te vergemakkelijken. Het diagnostisch wondvoorbereidingsmodel T.I.M.E. is zo’n twintig jaar geleden ontwikkeld en heeft zich in betrekkelijk korte tijd verspreid in de wereld van professionele wondzorg. Het helpt de professional snel een volledig beeld te krijgen van de unieke situatie van de individuele patiënt met een wond en het concept heeft zeker een vaste plaats gekregen als hulpmiddel in de dagelijkse praktijk van wondspecialisten. Een zinvolle ondersteuning bij het behandelen van een complexe wond die, naarmate de behandeling langer duurt, vaak moeilijk wil sluiten. 

7 september en 28 oktober, van 16.00 uur tot 17.30 worden respectievelijk deel 3 de 'M' van Moisture en deel 4 de 'E' van Edge behandeld.

Aanmelden:
- deel 3 de 'M' van Moisture (7 semptember 2022)
- deel 4 de 'E' van Edge (28 oktober 2022)

Nieuws

Sorelex

08 juni 2022 Product info

3-Laags wondverband op basis van hyaluronzuur en octenidine voor ondersteuning van debridement en wondgenezing Reinigt de wond Reduceert de bacteriële...

Hyiodine

08 juni 2022 Product info

Hyiodine is een innovatieve wonddressing in gelvorm, die met name effectief is bij diepe tot zeer diepe acute en complexe wonden. Omdat de gel overal...

De twee I’s

25 mei 2022 Nieuws

De meest schadelijke invloeden zijn Ischemie en Infectie. Over goede wondzorg is in het verleden al veel geschreven. Tot de dag van vandaag zijn de meningen...

Compressietherapie

14 mrt 2022 Nieuws

Compressie is een bewezen en belangrijke therapie als zij maar op de juiste manier door een behandelaar wordt uitgevoerd. Het kan de genezing van een...

Zinnige Zorg

27 jan 2022 Nieuws

10% van de behandelingen in de zorg is zinloos. Zo begon ‘EenVandaag’ 29 december 2021 een uitzending over Zinnige Zorg [1] en bij de helft is het nut...

De jacht op wondzorg

26 jan 2022 Nieuws

In maart 2012 gaf Henriette Tchang, beleids­adviseur Zorgverzekeraars Nederland, in het NTVW aan dat de wondzorg zich beter moest gaan organiseren. 1 ‘Er...

ConvaMax™

26 jan 2022 Product info

Teveel aan exsudaat kan de wondheling belemmeren. Superabsorberende verbanden worden gebruikt om teveel aan wondvocht op te nemen - inclusief de schadelijke...

MaxioCel®

26 jan 2022 Product info

NIEUW - MaxioCel® is een sterk absorberend, geavanceerd wondverband dat actieve wondgenezing stimuleert, exsudaat effectief absorbeert en pijnverlichting...

T.I.M.E. CDST

03 nov 2021 Nieuws

Onlangs werd aandacht besteed aan het wondvoor­bereidingsmodel T.I.M.E. CDST in de derde editie van Wounds International, door de Nederlandse auteurs...

Hypergranulatie

13 juli 2021 Nieuws

Granulatieweefsel wordt tijdens het proces van wondgenezing aangemaakt om de wond te vullen. Als granulatieweefsel boven het niveau van de gezonde huid...

Brandwond in de thuiszorg

25 mei 2021 Nieuws

De thuiszorg kan op verschillende manieren worden geconfronteerd met brandwonden. Een bestaande cliënt die al in zorg is en in huis een brandwond...

Wondinfectie

25 mei 2021 Nieuws

Wondinfectie komt voor bij alle wondtypen, maar vaker bij gecompliceerde wonden. Dat type wond komt nu eenmaal eerder voor bij mensen die ‘al wat...

Euroform 3 Sense

03 mei 2021 Product info

Euroform 3 is het ideale product voor mensen die behoefte hebben aan compressiezorg in de hogere drukklasse. Deze veel ingezette kous staat voor een aangenaam...

Voeding

03 mei 2021 Nieuws

Er is in de wondzorg steeds meer aandacht voor de rol van voeding in het wondgenezingproces. De levensstijl van de patiënt kan een belangrijke rol spelen. Een...

Pijn beoordelen

03 mei 2021 Nieuws

We hebben er allemaal wel eens mee te maken, met pijn. Soms is het een acute pijn, maar het kan ook steeds terugkerende pijn zijn. Pijn kan onaangenaam zijn...

Crush-letsel

29 mrt 2021 Nieuws

Trauma’s waarbij ledematen bekneld raken tijdens een industrieel proces of transport zijn vaak zeer ernstig. Dit wordt ook wel genoemd crush-letsels. Iemand...

PolyMem

17 mrt 2021 Product info

Al vele jaren word PolyMem wondverband wereldwijd ingezet voor de behandeling van wonden met een complexe genezing. Het zachte en soepele verband heeft...

Debrichem

26 feb 2021 Product info

Het gebeurt niet vaak. Maar er is een nieuw Nederlands bedrijf en dat kondigt aan dat er een nieuw product aankomt voor de wondzorg. Het chemisch product...

Debridement

11 feb 2021 Nieuws

'Et nous avons presque fini avec le débridement’ zegt de Fransman tegen zijn vrouw als de schoonmaak heeft plaats gevonden in hun huis. Kortom we zijn klaar...

Littekens

21 dec 2020 Nieuws

Een litteken is een zichtbare plek in de huid die achterblijft na de genezing van een wond. Een litteken ontstaat wanneer de huid zich herstelt na een...

Topicale zuurstoftherapie

16 dec 2020 Nieuws

- en de meerwaarde bij gecompliceerde wonden - "Doe maar een Hb-tje" is een gevleugelde uitspraak onder artsen en verpleegkundigen. Iedere behandelaar weet...

Definitie van een wond

Een wond van de huid wordt gedefinieerd als een onderbreking in de epitheellaag van de huid. De verwonding kan ook dieper gaan, tot in de dermis, het onderhuidse vetweefsel, fascie, spierweefsel en zelfs tot op het bot.

Men maakt onderscheid tussen acute- en moeilijk genezende (gecompliceerde) wonden.

Meer info


Het concept wondbedpreparatie en het TIME model werd ontwikkeld in 2003 als ondersteuning voor clinici om de barrières ten aanzien van de wondgenezing bij individuele patiënten te identificeren. Om zo correcties aan te brengen en wondbehandelingsstrategieën te ontwikkelen. Uit studies blijkt dat wanneer wondzorgverleners de principes van wondbedpreparatie leren hanteren en standaard behandelingen toe te passen die op het TIME-principe gebaseerd zijn, het kennisniveau van de wondzorgverleners aanzienlijk toenam. Hetgeen resulteerde in een betere genezing.
Sinds 2003 is de wetenschap van wondbedpreparatie op verschillende belangrijke gebieden toegenomen en zijn er nieuwe technologieën ontwikkeld, hetgeen de effectiviteit van op het TIME-principe gebaseerde behandelingen ten goede komt.


Banner NTVW 270x90

Een normale wondgenezing verloopt volgens vier opeenvolgende fasen (haemostatis, inflammatie, herstel en remodellering), met als resultaat een litteken  van het herstelde weefsel, waardoor de belangrijkste functies van de huid behouden blijven.
Helaas maken sommige complexe wonden niet alle vier de genezingsfasen door en stagneren in een bepaalde fase van herstel, waardoor de acute wond chronisch kan worden. De meeste wondzorgverleners worden uiteindelijk geconfronteerd met wonden die niet genezen, ondanks hun pogingen om de factoren te achterhalen die de genezing in de weg staan en een behandelregime te ontwikkelen dat zorgt voor optimale genezingscondities voor de betreffende wond.

Wondbedpreparatie
Vanaf 1990 breidde de kennis over de moleculaire en cellulaire regulatie bij een normale wondgenezing zich snel uit. Daarnaast werden er belangrijke ontdekkingen gedaan op het gebied van abnormale parameters van de moleculaire, cellulaire en microbiële omgeving van de chronische wond. In 2003 kwam een groep van tien artsen, verpleegkundigen en basiswetenschappers bijeen om een eenvoudig raamwerk op te stellen van de belangrijkste klinische beoordelingsmethodes en behandelmogelijkheden, dat voor de meeste complexe wonden de factoren zou kunnen vaststellen en corrigeren of wegnemen. Het resultaat was het geïntegreerde concept van wondbedpreparatie en het acroniem TIME, dat een gestructureerde benadering van wondmanagement biedt.

De T van TISSUE
De T van TISSUE (weefsel)

Debridement of het verwijderen van niet-vitaal of niet-functioneel weefsel (fibreus of verhard/vereelt), dat geen optimaal weefselherstel was, werd over het algemeen gezien als genezingsbevorderend. Toch meende men niet dat frequent uitgevoerd debridement de belangrijkste factor was bij het bevorderen van de genezing van chronische wonden. Tot een retrospectieve analyse van patiënten binnen een RCT op het gebied van groeifactortherapie (platelet-derived growth factor [PDGF]), een grote verbetering toonde van de genezing van diabetische voetulcera die zowel de standaard zorg hadden gekregen alsmede de groeifactortherapie. 

Dit leidde tot de eerste belangrijke component van wondbedpreparatie, TISSUE (weefsel), die de T van het TIME-acroniem vormt. In meer recente retrospectieve analyses van grote gerandomiseerde cruciale klinische onderzoeken naar plaatselijke behandelmogelijkheden was sprake van centra waar patiënten vaker debridement ondergingen en die in verband werden gebracht met grotere aantallen gesloten wonden bij zowel chronische veneuze beenulcera als bij diabetische voetulcera.

De I van INFLAMATION
De I van INFLAMMATIE (ontsteking)

Het feit dat infectie en een hevige ontstekingsreactie de wondgenezing ernstig kan verstoren, was al eeuwenlang erkend. Ook was er voor 1990 al enige algemene kennis over deze verstoring van het genezingsproces. Het was bijvoorbeeld bekend dat veel bacteriën exotoxine en endotoxine moleculen synthetiseren die toxisch zijn voor wondcellen. Vanaf 1990 echter begon men, door grondiger biochemische analyses van wondvocht in acute en chronische wonden, in te zien dat er grote verschillen waren in de belangrijkste moleculaire regulatoren bij het wondgenezingsproces, vooral de verhoogde proteaseniveaus (matrixmetalloproteïnases of MMP’s) en neutrofiele elastase. De consequent verhoogde proteolitische activiteit in wondvocht van complexe (chronische) wonden  werd  in verband gebracht met de vernietiging van essentiële groeifactoren, hun receptoren en extracellulaire matrixproteïnen. Daarnaast zag men dat veel MMP-activiteit. De genezing van complexe (chronische) wonden remde. Het was dan ook duidelijk dat tijdens het prepareren van de wond het doen afnemen van infectie en ontsteking prioriteit had.

Dit inzicht in het verband tussen infectie en ontstekingsreactie enerzijds en verhoogde hoeveelheden protease in het wondbed van chronische wonden anderzijds heeft geleid tot de uiteindelijke ontwikkeling van wondverbanden die collagene vezels bevatten. Deze vezels dienen als substraat dat wordt ‘geofferd” aan (in aantal toegenomen) proteasen in de wondvloeistof, die deze vervolgens ‘opsouperen’  en afbreken, hetgeen de proteolytische schade aanzienlijk doet verminderen aan eiwitten die essentieel zijn voor de wondgenezing, zoals groeifactoren, receptoren en extracellulaire matrixproteïnen in het wondbed.

In aanvulling op de ontwikkeling van wondverbanden die de proteaseactiviteit doen verminderen is er de ontwikkeling van snelle ‘point-of-care detectoren’ die de hoeveelheid actieve MMP’s in het wondvocht kunnen vaststellen. Op dit moment worden er nog verdere snelle detectors ontwikkeld, die tegelijkertijd meerdere biomarkers van genezing in het wondvocht of serum kunnen meten. Een andere ontdekking die het belang van het bestrijden van een infectie in het wondbed verder onderschrijft, was dat het grootste deel (60%) van alle chronische wonden een bacteriële biofilm hadden.

Bacteriën in een volgroeide biofilm prima bieden bijzonder weinig tegenstand tegen antilichamen en reactieve zuurstofradicalen (ROS = reactive oxygen species) locale antibiotica, zilverprodukten en polyhexamethylene  biguanide (PHMB of polihexanide) welke normaal gesproken zeer effectief de planktonische (eencellige) bacteriën doodt. Om de vorming van een biofilm in een chronische wond snel te beperken, is de beste optie dan ook om deze volgroeide biofilm, die zeer stevig aan het wondbed vast zit, te verwijderen door middel van debridement. Klinisch onderzoek toont echter aan dat een biofilm in een chronische wond zich binnen 48 tot 72 uur na een effectief debridement volledig kan herstellen, wanneer men niet direct een bacterieremmend wondverband aanbrengt.


De M van MOISTURE
De M van MOISTURE (wondvocht)balans

Het bevorderen van een optimale vochtbalans in het wondbed heeft een enorm positief effect op de genezing van een open wond. Toch is het voor clinici een van de meest uitdagende aspecten bij het uitvoeren van de TIME-principes. Dit komt doordat de hoeveelheid wondexsudaat, in een paar dagen tijd dramatisch kan toenemen en van grote invloed kan zijn op het welzijn van de patiënt en kwaliteit van leven.

Clinici die de TIME-principes toepassen, zijn zich doorgaans goed bewust van de noodzaak om het onderliggend lijden aan te pakken. Bijvoorbeeld, een clinicus die getraind is in het uitvoeren van een wondbedpreparatie en bekend is met de TIME-principes, begrijpt waarschijnlijk beter hoe belangrijk het is om compressie toe te passen bij een exuderend beenulcer met een veneuze component. Daarnaast zal hij of zij waarschijnlijk in staat zijn om de hoeveelheid exudaat in de wond nauwkeurig vast te stellen en te beschrijven.

Meer info over exsudaat


De E van EDGE
De E van EDGE: De RAND van de wond (migratie van epitheelcellen)

Gezonde epitheelcellen die zich van de wondrand af bewegen, is waarschijnlijk de meest gevoelige indicator bij het bepalen of de drie andere componenten van TIME goed zijn uitgevoerd. Epitheelcellen kunnen zich niet vermenigvuldigen en niet migreren (zich verplaatsen) over een laag fibrinebeslag er geen goed debridement is uitgevoerd. Ontstekingsreactie in de wond dient te worden teruggedrongen, zodat de hoeveelheid protease in de wond kan verminderen en daarmee de nodige groeifactoren en extracellulaire matrixproteïnen niet worden vernietigd. Zodat de epitheelcellen in staat worden gesteld zich te vermenigvuldigen en zich te verplaatsen (migreren). De hoeveelheid wondvocht dient optimaal te zijn om te voorkomen dat er maceratie optreedt in de vorm van een laagje niet-verhoornde epitheelcellen, en een door de maceratie verstoorde migratie van deze cellen. Daarnaast vertonen chronische wonden, die soms maanden en zelfs jaren kunnen voortbestaan, vaak een ‘verouderd fenotype’, wat zichtbaar is door de, als reactie op de groeifactoren, verminderde aanmaak en migratie van nieuwe cellen in de wond, zelfs onder ideale omstandigheden, dus in een kweekschaaltje in een laboratorium.

De E van TIME wordt door clinici niet altijd goed begrepen. Dit komt misschien doordat de (conditie van de) cellulaire omgeving niet alleen door observatie kan worden beoordeeld en doordat clinici soms niet voldoende weten over de rol van MMP’s en de effecten van celveroudering. Toch bestaat er een opleidingsprogramma dat gebaseerd is op het TIME-principe, om kennis en kunde op dit gebied te bevorderen, en waardoor patiënten met wonden die niet binnen de verwachte tijd genezen, doorverwezen kunnen worden naar specialistische hulp en toegang krijgen tot vormen van geavanceerde therapie. Het regelmatig evalueren van de wond vormt een essentieel onderdeel van het toepassen van het “E” –element van het TIME-principe, zodat niet-genezende wonden tijdig kunnen worden ontdekt en behandeld.

Voorbeeld wondclassificatie volgens TIME

Voorbeeld TIME model

T: decubitus categorie 4 op de hiel, 90% zwarte necrotische korst, 10% vochtige necrose
I: ja, erysipelas (AB) 
M: droog  
E: deels rosé, deels livide wondranden, hyperkeratos.  

Behandeling: scherp debridement, start Novuxol één maal per dag en vette gazen. Niet met Eusol gestart, omdat de wond daarvoor te droog is.

 Download TIME model

Bron: Wounds 2012 (http://www.woundsinternational.com), Auteurs: Gregory Schultz, Caroline Dowsett, vertaling: Annemieke Quax, Nederlands Tijdschrift voor Wondzorg
Foto’s: ©Kasia Huisman, wondzorg expert en dermatologie verpleegkundige, Brabantzorg | casuïstieken wondzorg uit de praktijk

Gecompliceerde wonden

images/p_diabetische-voet.jpg

Diabetische voet

Een ander woord voor de voetproblemen bij mensen met diabetes is diabetische voet.

images/p_decubitus.jpg

Debubitus

Decubitus treedt op waar de huid over een relatief naar buiten stekend deel van het bottenstelsel ligt.

images/p_hematoom.jpg

Hematoom

Een hematoom is een blauwpaarse verkleuring, die wordt veroorzaakt door een bloeding onder de epidermis.

images/incontinentie-gerelateerde-dermatitis-in-combinatie-met-decubitus.jpg

Vochtletsel

Vochtletsel-copyletsel in combinatie met decubitus

images/p_skin-tear.jpg

Skin tear

Een huid die veroudert loopt het risico te scheuren door schuifkracht en/of frictie.

images/p_ulcus-cruris.jpg

Ulcus cruris

images/p_brandwond.jpg

Brandwond

Verbranding enkel en voet diep tweede en derde graads

images/p_oncologische-ulcera.jpg

Oncologische ulcera

Het is een wond die ontstaat ten gevolge van tumorgroei, primair of van metastasen (uitzaaiingen van kwaadaardige tumoren).

500000

gecompliceerde wonden

Naar schatting hebben circa 500.000 Nederlanders een wond die moeizaam of niet geneest. Met de toenemende vergrijzing betreft het hier een probleem van groeiende omvang. Bron: Rapport Innovatie van complexe wondzorg 2014.

65

plussers

Door de toenemende vergrijzing (het aandeel 65-plussers groeit van 18 procent van de bevolking in 2017 naar 26 procent vanaf 2040) zal het aantal mensen met gecompliceerde wonden toenemen. Bron: Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu

Interessante links